Một quốc gia muốn tiến xa không chỉ cần biết rõ điểm đến, mà còn phải xác định chính xác những giá trị cốt lõi không được đánh mất trên hành trình ấy. Đối với Việt Nam, yêu cầu này càng trở nên thiết yếu khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với thời cơ rộng mở song hành cùng những thách thức chưa từng có.        Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng ta nêu rõ: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công công cuộc đổi mới; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng”. 

    BÀI 2: CHUYỂN HÓA “BỐN KIÊN ĐỊNH” THÀNH NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN

    Giá trị của một chủ trương, quyết sách chỉ được kiểm chứng qua thực tiễn. Thực tiễn Cà Mau với những thời cơ và thách thức, vấn đề cốt yếu không chỉ dừng lại ở việc nhận thức “Bốn kiên định” như một nội dung lý luận tư tưởng, mà là chuyển hóa các nguyên tắc đó thành năng lực giải quyết những bài toán phát triển cụ thể tại địa phương. Lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chính là một minh chứng sinh động.

    Đổi mới phải được đo bằng kết quả thực chất

    Kế hoạch số 270/KH-UBND, ngày 19/5/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030 đã xác định đây là động lực tăng trưởng chủ yếu, đồng thời đề ra các chỉ tiêu cụ thể: Đến năm 2030, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt tối thiểu 55%; tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển đạt tối thiểu 2% GRDP; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt từ 40% trở lên; hình thành ít nhất một trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo có uy tín trong nước và hỗ trợ phát triển từ 10 doanh nghiệp khoa học - công nghệ trở lên. Những con số này thể hiện một thông điệp quan trọng, đó là chư trương, quyết sách và tinh thần đổi mới được cụ thể hóa thành mục tiêu, chỉ tiêu, nguồn lực và cơ chế đánh giá cụ thể, thực chất, hiệu quả.

    Tương tự, việc Cà Mau triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cho thấy yêu cầu đổi mới mô hình phát triển được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Địa phương xác định, kiên định mục tiêu phát triển bền vững để đổi mới mô hình tăng trưởng; ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, từ đó nâng cao năng suất, chất lượng cuộc sống của Nhân dân; giữ ổn định để phát triển và lấy phát triển đảm bảo sự ổn định, bền vững của địa phương.

    Với khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, giá trị, sức cạnh tranh của các sản phẩm chủ lực như tôm, cua, lúa gạo… và thu nhập thực tế của nông dân Cà Mau không ngừng được nâng lên. Cùng với đó, chuyển đổi số trong cải cách hành chính đã ngày càng chứng minh cho hiệu năng, hiệu quả, hiệu lực quản trị của bộ máy công quyền, mang lại sự hài lòng và niềm tin của người dân, doanh nghiệp. Chuyển đổi xanh đã khẳng định tính đúng đắn về hiệu quả quản lý, sử dụng, khai tài nguyên, nhất là năng lượng tái tại, bảo vệ môi trường và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế tỉnh Cà Mau.

    Để “Bốn kiên định” đi từ nhận thức đến hành động, yêu cầu quan trọng nhất là phải xóa bỏ khoảng cách giữa chủ trương và kết quả. Những kế hoạch về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hay chuyển đổi xanh… chỉ mang lại giá trị thực sự khi tạo ra sự chuyển biến năng suất, chất lượng quản trị, môi trường kinh doanh, dịch vụ công và đời sống người dân.

    Cà Mau đã đặt ra yêu cầu đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026, trong đó tập trung đo lường mức độ hoàn thành mục tiêu và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Cách tiếp cận này gợi mở một nguyên tắc quản trị quan trọng: Chủ trương phải được cụ thể hóa; nhiệm vụ phải có đầu ra; nguồn lực phải gắn với trách nhiệm; kết quả phải được đo lường; và thực tiễn phải trở thành cơ sở để điều chỉnh chính sách.

    Nếu thiếu khâu điều chỉnh, đổi mới dễ dừng lại ở phong trào. Nếu thiếu cơ chế đánh giá, “kiên định” dễ biến thành việc lặp lại mệnh đề suông. Nếu thiếu năng lực tổ chức thực hiện, một định hướng đúng cũng khó tạo ra chuyển biến tương xứng. Vì vậy, năng lực thực thi phải được coi là một bộ phận hợp thành của năng lực chính trị và năng lực quản trị phát triển.

    Chính sách phải bám sát thực tiễn, tháo gỡ đúng điểm nghẽn, tạo động lực thay vì phát sinh thủ tục. Ở cấp cơ sở, đó là năng lực đưa chủ trương thành công việc cụ thể, rõ người, rõ việc, rõ nguồn lực, thời hạn và kết quả. Đối với người dân và doanh nghiệp, thước đo là việc chính sách có thực sự tạo môi trường thuận lợi để sản xuất, kinh doanh, học tập, sáng tạo và nâng cao chất lượng cuộc sống hay không.

    Do đó, giá trị thực sự của việc vận dụng “Bốn kiên định” không chỉ ở việc định hướng về nhận thức, lý luận, tư tưởng, mà thể hiện qua khả năng chuyển hóa thành khả năng hành động, năng lực phát triển và các kết quả cụ thể có thể kiểm chứng, đo đếm được. Tỉnh Cà Mau không chỉ nghiên cứu, quán triệt, mà đặt trọng tâm vào việc triển khai, cụ thể hoá “Bốn kiên định” tư tưởng của Đảng gắn với hiện thực phát triển tươi mới, năng động của địa phương.

    Bảo vệ “Bốn kiên định” trong bối cảnh mới

    Sự phát triển nhanh chóng của môi trường số đặt “Bốn kiên định” trước những thách thức lớn. Trong môi trường số, thông tin chính xác và sai lệch có thể đan xem; dữ liệu thật bị cắt ghép; một vấn đề chính sách nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận; các khoảng trống thông tin dễ tạo ra những cách hiểu lệch lạc. Thực tế đó đòi hỏi chúng ta phải kiên quyết phản bác các luận điệu sai trái cố tình đánh đồng “kiên định” với “bảo thủ, trì trệ”, hoặc lợi dụng danh nghĩa “đổi mới” để mưu đồ xa rời các nguyên tắc nền tảng.

    Bởi vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng không nên chỉ tiếp cận từ góc độ phản bác. Một hệ thống thông tin chính thống muốn có sức thuyết phục trước hết phải có năng lực cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, có căn cứ và dễ tiếp cận. Chủ trương phức tạp cần được giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu. Chính sách tác động trực tiếp đến đời sống phải được công khai đầy đủ về mục tiêu, phạm vi, đối tượng và cách thức tổ chức thực hiện. Vấn đề phát sinh tại cơ sở phải được xử lý bằng cả giải pháp thực tế lẫn sự minh bạch thông tin.

    Điều này hoàn toàn bám chặt với tinh thần Thông báo Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về công tác chính trị, tư tưởng: Cụ thể hóa “Bốn kiên định” không chỉ để “chống” mà còn để “xây”, tạo sự đoàn kết, củng cố niềm tin và chuyển từ nhận thức sang hành động. Trong bối cảnh đó, truyền thông chính sách không còn là khâu truyền đạt thụ động sau khi quyết định đã ban hành, mà trở thành một bộ phận cấu thành của quá trình quản trị. Nói cách khác, cung cấp thông tin đúng, kịp thời và có trách nhiệm chính là biểu hiện của năng lực quản trị.

    Đối với Cà Mau, điều này càng thêm ý nghĩa khi quá trình chuyển đổi số đang gắn liền với việc xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và quản trị dựa trên dữ liệu. Kế hoạch năm 2026 của tỉnh xác định rõ việc phát triển hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu dùng chung, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Khi phương thức quản trị thay đổi, phương thức truyền thông cũng phải điều chỉnh tương ứng.

    Bệ phóng tư tưởng mở đường cho tương lai

    Bối cảnh mới đặt ra những yêu cầu cấp thiết của đất nước: Càng biến động càng cần phương hướng rõ ràng; càng đổi mới càng cần những nguyên tắc vững chắc; càng hội nhập sâu rộng càng phải nâng cao năng lực tự chủ. Đó chính là tầm vóc tư tưởng của “Bốn kiên định” trong Nghị quyết Đại hội XIV. Kiên định không phải để đứng yên, mà để biết rõ vị trí, điểm tựa và hướng đi. Đổi mới không phải để phủ định quá khứ, mà để những giá trị đã được kiểm nghiệm tiếp tục được vận dụng, bổ sung và phát triển trong điều kiện mới.

    Đối với Cà Mau, yêu cầu đó gắn liền với những bài toán cụ thể: Nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn; nâng cao chất lượng quản trị; giải phóng nguồn lực và cải thiện đời sống Nhân dân. Khi các định hướng được cụ thể hóa bằng mục tiêu, nguồn lực, trách nhiệm và kết quả đo lường được, “Bốn kiên định” sẽ không dừng lại ở hệ thống khái niệm nhận thức, mà trở thành phương pháp luận phát triển, nguyên tắc lựa chọn giữa giữ vững và đổi mới, đồng thời kết nối chặt chẽ giữa nền tảng tư tưởng - mục tiêu phát triển - động lực đổi mới - năng lực tổ chức thực hiện trong một chỉnh thể thống nhất.

    Trong một thế giới chuyển động nhanh, việc đi xa không chỉ dựa vào tốc độ, mà phụ thuộc vào phương hướng. Trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, vấn đề không phải là lựa chọn giữa kiên định hay đổi mới, mà là biết kiên định đúng những điều có tính nguyên tắc để có thể đổi mới một cách sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn. Đó chính là bản lĩnh chính trị, là bệ phóng tư tưởng mở đường cho dân tộc Việt Nam tự tin vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới./.